Nobel Lights Week w Sztokholmie.
W Sztokholmie, podczas Tygodnia Nobla, odbywa się festiwal światła Nobel Lights.
Co roku miasto zamienia się w otwartą galerię sztuki pod gołym niebem. Instalacje świetlne inspirowane odkryciami nagrodzonymi Nagrodą Nobla łączą sztukę, naukę i historię. Jednocześnie festiwal przybliża sylwetki laureatów oraz ich idee, które do dziś wpływają na sposób postrzegania świata.
1. Instalacje Nobel Lights inspirowane nauką i odkryciami
1a. Cyklotron – instalacja Nobel Lights inspirowana Nagrodą Nobla z fizyki
Jim Farula, amerykański architekt mieszkający w Szwecji stworzył instalację, dla której inspiracją była nagroda Nobla z fizyki przyznana w 1939 roku. Nagrodę przyznano Ernestowi Orlando Lawrence’owi za „wynalezienie i rozwój cyklotronu. Dlatego instalacja nawiązuje do przełomowych odkryć w dziedzinie fizyki oraz badań nad pierwiastkami promieniotwórczymi.
1b. Horizon – Nobel Lights i Pokojowa Nagroda Nobla za działania klimatyczne
Julia Dantonnet, francuska artystka inspirowała się Pokojową Nagrodą Nobla z 2007 roku. W tym przypadku nagroda została przyznana IPCC oraz Alowi Gore’owi za działania na rzecz zwiększania świadomości klimatycznej. Instalacja odnosi się do granicy między niebem a ziemią, a także wizji przyszłości. Ponadto grafika stanowi hołd dla ptaków – strażników przyrody – oraz symbolu pokoju i wolności, czyli białego gołębia.
1c. Ljuset – Nobel Lights jako symbol idei Alfreda Nobla
Autorem instalacji jest szwedzki artysta Johan Thurfjell.
Tym razem inspiracją był testament Alfreda Nobla i idea nagradzania odkryć przynoszących ludzkości największy pożytek. Dlatego motyw świecy pełni rolę aktywatora pamięci o osobach, które chcemy zachować w zbiorowej świadomości.
2. Nobel Lights o pokoju, pamięci i odpowiedzialności
2a. Orchestrated Entities – Chorus – Nobel Lights a Pokojowa Nagroda Nobla
Autorką instalacji jest szwedzka artystka Tove Alderin.
Projekt nawiązuje do Pokojowej Nagrody Nobla z 1930 roku przyznanej Nathanowi Söderblomowi. Artystka podkreśla znaczenie uniwersalnego pokrewieństwa, kruchości i spotkania tego, co znane, z tym, co nieznane. Jednocześnie muzyka „Dona nobis pacem” łączy się z dźwiękami zarejestrowanymi przez NASA.
2b. Gaia – Nobel Lights i świadomość ekologiczna
Luke Jerram, brytyjski artysta, stworzył prostą, lecz niezwykle sugestywną instalację.
Jej celem jest wzbudzenie szacunku dla planety. W efekcie instalacja zachęca do większej świadomości ekologicznej i refleksji nad przyszłością Ziemi.
2c. Connected – Nobel Lights inspirowane Nagrodą Nobla z medycyny
nstalacja inspirowana jest Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny z 1906 roku.
Twórcy nawiązują do badań nad strukturą układu nerwowego. Dlatego forma pracy symbolizuje połączenia i zależności zachodzące w ludzkim ciele. Instalację przygotowali Węgrzy, którzy specjalizują się w tworzeniu wielkoformatowych nadmuchiwanych instalacji świetlnych.
3. Spacer po Sztokholmie śladami Nobel Lights
3a. Nobel Light Walk – odkrywanie Sztokholmu przez cytaty laureatów
Holenderscy artyści zaproponowali nowy sposób odkrywania miasta. Podczas spaceru prezentowane są cytaty laureatów Nagrody Nobla. W ten sposób Nobel Light Walk zachęca do refleksji i poznawania mniej oczywistych miejsc Sztokholmu.
3b. Conscience – między mikro a makro skalą
Francuscy artyści inspirowali się różnymi laureatami Nagrody Nobla. Jednak szczególną uwagę poświęcili tematom klimatu i pokoju. Instalacja porusza się między mikroskalą a ogromem wszechświata, podkreślając wpływ odkryć na nasze postrzeganie świata.
3c. Ack Ack, Mirror’s Retrospect – Nobel Lights inspirowane słowami Alfreda Nobla
Austriaczka, Eva Beierheimer w stworzeniu swojej instalacji zainspirowała się słowami Alfreda Nobla. Stworzyła dzieło, które tworzy nieskończone powielanie.
4. Nobel Lights a historia ludzkości i tożsamości
4a. Past Interactions – Nobel Lights i ewolucja człowieka
Szwedzcy studenci Beckmans School of Design stworzyli instalację przypominającą neony.
Inspiracją była Nagroda Nobla z medycyny 2022. Dzięki temu praca ukazuje relację między współczesnym człowiekiem a jego przodkami.
4b. Divina Proportione Louise – Nobel Lights inspirowane Literacką Nagrodą Nobla
Philip Nilsson, Szwed jest autorem tej instalacji, którą oparł na słynnych proporcjach zilustrowanych przez Leonarda Da Vinci. Projektant inspirował się Literacką Nagrodą Nobla 2020, którą przyznano poetce Louise Glück.
4c. Wafe – Field – Nagroda Nobla z fizyki
Autorem tej instalacji jest kanadyjska firma CS Design. Inspirowali się oni równowagą, serią i sposobem, w jaki ciężar, niezależnie od rozmiaru, wpływa na ruch. Instalacja nawiązuje do Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki przyznanej w 2015 roku Takaaki Kajita i Arthurowi B. McDonald.
5. Bohaterowie i zjawiska natury w instalacjach Nobel Lights
5a. Heroes – Nobel Lights poświęcone laureatom Pokojowej Nagrody Nobla
Studio Smash w Sztokholmie, które odpowiada za animację na Synagodze inspirowało się Raoulem Wallenbergiem, szwedzkim dyplomatą, który uratował przed Holocaustem Żydów z Węgier, Elie Wesel (został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla w 1986 roku) i Dag Hammarskjöld (pośmiertnie uhonorowany Pokojową Nagrodą Nobla w 1961 roku).
5b. Wave – Nobel Lights inspirowane falami grawitacyjnymi
Autorem tej instalacji jest Japończyk, Masamichi Shimada. Wave inspirowane jest pierwszymi falami grawitacyjnymi odkrytymi na Ziemi, powstałymi w wyniku zderzenia dwóch czarnych dziur.
5c. Kinesthesia – Nagroda Nobla z medycyny 2021
Autorem instalacji przed Grand Hotelem jest Szwed, Alexander Wolfe. Interaktywna instalacja jest inspirowana badaniami nad sensoryczną biologią molekularną. Wolfe inspirował się Nagrodą Nobla z 2021 w dziedzinie fizjologii/medycyny przyznaną Ardem Patapoutian i Davidowi Julius za „ich odkrycie receptorów temperatury i dotyku”.
6. Nobel Lights jako sztuka zmieniająca perspektywę
6a. Pathfinder – przesłanie Pokojowej Nagrody Nobla
Autor Fredrik Jönsson, wykorzystał rzeźbę „ARCH” autorstwa Ai Weiwei, stojącą przed Muzeum Narodowym do stworzenia instalacji zainspirowanej cytatem zdobywcy Pokojowej Nagrody Nobla z 1984 r., Desmonda Tutu, który otrzymał tę nagrodę za „rolę jednoczącego przywódcy w pokojowej kampanii mającej na celu rozwiązanie problemu apartheidu w Afryce Południowej”.
6b. Perspective – Nobel Lights inspirowane poezją laureatki Nobla
Perspective jest dziełem dziewięciu studentów Jönköping University of Technology i trzech studentów Królewskiej Akademii Muzycznej. Studenci zainspirowali się Literacką Nagrodą Nobla 2020, którą otrzymała Louise Glück za „jej niepowtarzalny poetycki głos, który swoim surowym pięknem czyni indywidualną egzystencję uniwersalną”.
Instalacja oparta jest na wierszach Glück, w których artystka często zatrzymuje się pomiędzy tym, co fizyczne, a tym, co abstrakcyjne. Ponadto dużą rolę w instalacji odgrywa muzyka, której rolą w instalacji jest interpretacja i komunikowanie emocji przedstawionych w twórczości poetki.
6c. Shelter – współczesny kryzys uchodźczy
Norweski artysta Daniel Rybakken odwołał się do postaci Fridtjofa Nansena. Instalacja jest fizyczną interpretacją schronienia udzielonego uchodźcom. Co istotne, projekt odnosi się bezpośrednio do obecnej sytuacji migracyjnej w Europie.
7. Nobel Lights – refleksja nad wojną, pokojem i przyszłością
7a. Remi – znaczenie pokoju
Autorką instalacji, która ma skłonić widza do zastanowienia się nad zagadnieniami związanymi z wojną i pokojem, jest szwedzka artystka Emma Hjortenklev Wassberg.
Artystka zainspirowała się, Pokojową Nagrodą Nobla, stawiając sobie szereg różnych pytań związanych z pojęciem pokoju. Grafika zawiera różnorodne symbole związane z tematem: szachownicę. Biała flaga, która pokazuje, że w konflikcie kapituluje się lub jest się gotowym do negocjacji. Pióra gołębicy pokoju są symbolem tych, którzy musieli oddać życie. Tytuł pracy „Remis” pochodzi od szachowego terminu, który oznacza, że partia kończy się remisem, w którym jeden gracz oferuje remis, a drugi go akceptuje. W grze w szachy, która kończy się remisem, nie ma zwycięzców, są tylko przegrani.
7b. Unfold – Nobel Lights inspirowane Nagrodą Nobla z chemii
Ta instalacja jest dziełem zespołu zainspirowanego Nagrodą Nobla z chemii 2020 przyznaną E. Charpentier i J. Doudna za „opracowanie metody edycji genów”.
7c. The Tale of the Great Computing Machine – historia nauki
Autorem tej instalacji jest Szwed, Ludvig Elblaus. Instalacja składa się z materiału zawartego w scenografii opery o tym samym tytule. Zarówno grafika, jak i opera oparte są na książce z 1966 roku profesora KTH Hannesa Alfvén, który w 1970 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki.
7d. Within and Against – o przekraczaniu granic
Ta instalacja to wynik współpracy studentów, projektantów oświetlenia i kuratorami. Inspiracją były Nagrody Nobla przyznawane ludziom, którzy zrobili radykalny krok w nieznane – kwestionując status quo, aby stworzyć dynamiczne miejsce spotkań zarówno dla stałych, jak i nowych.
Nobel Lights jako światło idei
Festiwal Nobel Lights pokazuje, że światło może być nośnikiem idei. Jednocześnie przypomina, że odkrycia naukowe, sztuka i działania na rzecz pokoju są ze sobą nierozerwalnie związane. Dlatego Nobel Lights to nie tylko wydarzenie wizualne, ale także zaproszenie do refleksji nad światem, w którym żyjemy.
Źródło:
