-
Czego nie należy robić w Szwecji
Po jedenastu latach mieszkania w Szwecji, podczas których miałam okazję poprzyglądać się Szwedom postanowiłam stworzyć poradnik o tym czego nie robić w Szwecji – mój ostatni post o 10 latach w Szwecji możesz przeczytać 10 lat w Szwecji czyli co we mnie zmieniła emigracja.. Nadal uważam, że Szwedzi nie są jednolitą masą. Wręcz przeciwnie, inni są Szwedzi, ze Sztokholmu, inni z mniejszych miast, a jeszcze inni ze wsi. Kompletni inni są Szwedzi, którzy mają za partnera obcokrajowca. Dodatkowo zupełnie inaczej funkcjonują osoby, które mają partnera spoza Szwecji albo obracają się w międzynarodowym środowisku. Mimo to, Szwedzi rzadko powiedzą wprost, że coś jest nie tak. W praktyce raczej uznają Cię za…
-
Advents mossa – mech adwentowy.
Advents mossa, czyli mech adwentowy jest w Szwecji obowiązkową częścią obchodów Bożego Narodzenia. Historia Advents mossa i jego praktyczne zastosowanie Na początku mech pełnił wyłącznie funkcję praktyczną. Z czasem jednak Advents mossa zaczął odgrywać także rolę symboliczną. Przede wszystkim zielony mech w świecznikach adwentowych symbolizuje naturę, prostotę oraz cykl życia. Ponadto w środku ciemnej, skandynawskiej zimy jego kolor przypomina o nadziei i zbliżającym się Bożym Narodzeniu. Skąd pochodzi Advents mossa i jak się go zbiera Do ozdoby świeczników wykorzystuje się w Szwecji porost okienny i mech zielony. Porost okienny zbiera się przede wszystkim w Dalarna i Härjedalen. Akurat tam nie jest pod ochroną i można go spokojnie zbierać. Strażnicy leśni…
-
Härkeberga kaplansgård
Härkeberga kaplansgård – historia ukryta wśród czerwonych chat Upplandu Härkeberga kaplansgård znajduje się we wsi Härkeberga niedaleko Enköping. Teren ten był zamieszkiwany już w epoce żelaza, a co więcej – należał do królestwa ze stolicą w Starej Uppsali. W XI – XII wieku rozpoczęła się tu chrystianizacja, dlatego wkrótce powstała tu parafia wraz z kościołem. Jak funkcjonowała Härkeberga kaplansgård? Rola kapelanów i proboszczów Od XVII wieku Härkeberga była połączona z pobliską wsią Långtora w jedno probostwo. W Långtora mieszkał proboszcz, natomiast w Härkeberga – kapelan. Kapelani mieli mniejsze domy i, co istotne sami, odpowiadali za ich utrzymanie i również budowę. Zwykle żyli więc w trudniejszych warunkach. Ostatni kapelan wyprowadził się…
-
Gamla Stan w Sztokholmie -10 obowiązkowych punktów
1 Stortorget na Gamla Stan Jest to najstarszy i najbardziej znany plac na Gamla Stan, a zarazem w całym Sztokholmie. Był to centralny punkt, wokół którego rozrastało się miasto. Dawniej znajdował się tu ratusz miejski. To właśnie na Stortorget w 1520 rozegrała się słynna masakra sztokholmska. Co więcej, tutaj otwarto pierwszą w Szwecji aptekę. Od 2001 roku w dawnym budynku giełdy papierów wartościowych mieści się Muzeum Nobla. W rezultacie plac jest miejscem niezwykle ważnym historycznie. Ponadto co roku odbywa się tutaj Jarmark Bożonarodzeniowy. 2 Mårten Trotzigs gränd – najwęższa uliczka Gamla Stan Uliczka ma tylko 90 cm szerokości i jest najwęższą uliczką w całym Sztokholmie. W połowie XIX wieku została zamknięta, jednak…
-
Prästgatan na Gamla Stan ulica księży i kata
Historia nazwy Prästgatan Gamla Stan ma wiele pięknych uliczek, jednak moim zdaniem najpiękniejsza to Prästgatan. Ulica biegnie od Storkyrkobrinken do Österlånggatan, a zatem przecina serce Starego Miasta. Oczywiście nazwa ulicy zmieniała się przez stulecia. Co więcej, obecna to wynik przeprowadzonej w 1885 roku w Sztokholmie akcji rewizji nazw ulic. Najstarsze źródła, które wymieniają ulicę jako Prästegathen pochodzą z 1586 roku. Jak łatwo się domyśleć, nazwa wzięła się od księży, którzy mieszkali przy tej uliczce. Z kolei na przełomie XVIII i XIX wieku ulica miała jednocześnie dwie nazwy. Pierwsza to Tyska Prästgatan związana z księżmi niemieckiego kościoła, znajdującego się w południowym odcinku ulicy. Natomiast druga, dotycząca północnej części ulicy to Svenska…
-
Browar Münchenbryggeriet w Sztokholmie – historia
Browar Münchenbryggeriet w XIX wieku – początki Browar Münchenbryggeriet w Sztokholmie to jeden z najsłynniejszych browarów w Szwecji. Jego historia sięga XIX wieku. W 1855 roku firma CC Brusell & Co kupiła działkę przy Söder Mälarstrand z fabryką włókienniczą. Dzięki maszynie parowej i bliskości wody zakład przekształcono w browar. Głównym produktem miał być bawarski trunek, od którego browar Münchensbryggeriet wziął swoją nazwę. Rozwój i modernizacja Browaru Münchenbryggeriet W 1892 roku browar otrzymał pierwszą szwedzką maszynę chłodniczą. Dzięki temu produkcja była bardziej efektywna. Zakład stale się rozbudowywał. W 1895 roku, niestety w czasie remontu wybuchł pożar. Spalił się cały Browar Münchenbryggeriet. Jednak szybko rozpoczęto odbudowę. Nowy budynek był większy i nowocześniejszy.…
-
Kościół Ersta w Sztokholmie – historia niezwykłej świątyni
Początki Ersta Diakonisällskap Kościół Ersta na Södermalm w Sztokholmie wybudowała organizacja non profit, Ersta Diakonisällskap. Jest to organizacja chrześcijańska, która prowadzi działalność społeczną, edukacyjną i badawczą. Przede wszystkim zajmuje się opieką nad chorymi. Organizacja rozpoczęła swoją działalność w 1851 roku i początkowo działała przy szpitalu na sztokholmskim Kungsholmen, jednak z czasem przeniosła się na Södermalm do Ersta Malmgård, gdzie uruchomiono również szpital. W budynku szpitalnym funkcjonowała mała kaplica, która początkowo wystarczała, ale wkrótce okazała się zbyt ciasna. Zarówno pacjenci, jak i pracownicy oraz okoliczni mieszkańcy potrzebowali większej przestrzeni do modlitwy. W związku z tym zapadła decyzja o budowie kościoła, który pomieści wszystkich chętnych. Projekt kościoła – kształt, styl i inspiracje…
-
Evert Taube na Gamla Stan
W południowej części Gamla Stan w Sztokholmie możemy zobaczyć plac – Järntorget czyli żelazny rynek. Nazwa pochodzi oczywiście od żelaza, które tam kiedyś składowano. Na Järntorget znajdowała się także oficjalna waga miejska, którą zburzono w XVIII wieku zaraz potem jak wybudowano Södra Bankohuset. To właśnie przed Södra Bankohuset stoi sobie żelazny ludzik. Stoi pod samą ścianą budynku i prawie nikt się nim nie interesuje. A jest to pomnik bardzo ważnej osoby w szwedzkiej sferze muzycznej. Evert Taube to nietuzinkowa postać, godna szczególnej uwagi, której niewątpliwie trzeba poświęcić osobny tekst. Tymczasem skupmy się na jego pomniku, jednym z wielu, bo bezsprzecznie szwedzki trubadur ma ich w Szwecji całkiem sporo. Zacznę od…
-
Katarina kyrkobacke
Na Södermalm, a dokładnie na Katarinaberget znajduje się uliczka, która zaczyna się i kończy schodami. Z jednej strony kończy się wyjściem dokładnie na kościół Katarzyny (tutaj o kościele Katarzyny) a z drugiej strony zejściem, którym można dotrzeć do Slussen, które znajduje się w pobliżu. Katarina kyrkobacke prowadzi przez jeden z najcenniejszych historycznie terenów na Södermalm. Ulica swoją nazwę otrzymała w 1885 roku w związku z reformą nazw ulic w Sztokholmie. Znajduje się przy niej kilka ciekawych domów, które są bardzo od siebie architektonicznie odmienne. Dom przy Katarina kyrkobacke 7 zamieszkiwał m.in. organista kościoła Katarzyny. Dom przy Katarina kyrkobacke 5 został wybudowany pod koniec XVIII wieku. W 1957 roku przy…
-
Gnesta – miasto z kolorowymi schodami
Gnesta to niewielkie miasto położone w województwie Södermanland nad jeziorem Frösjön. Gnesta jako wieś istniała już w średniowieczu, o czym świadczą zapisy źródłowe z XIV wieku. W XVI wieku dla Gnesty rozpoczęła epokę rozwoju. Wydobycie rudy żelaza w niedalekim Skottvång oraz produkcja armat sprawiło, że postanowiono wybudować linię kolejową, która przebiegać miała przez Gnestę. W latach 60 tych XIX wieku nastąpiła rozbudowa zachodniej linii kolejowej. Pracownicy, którzy budowali kolej, osiedlili się nad jeziorem. Była tam bardzo tania ziemia. Rallarna, bo tak ich w rzeczywistości nazywano, sami wybudowali swoje domy na terenie, który nazwano Gnestahöjden. Z dworca w Gneście można było szybko dojechać do królewskiego pałacu Tullgarn. Mało tego, król Oscar…
