Przewodnik po Szwecji
-
Zamek w Nyköping czyli o związkach Przemysła II.
Nasze związki ze Szwecją to nie tylko sławetny Potop czy Katarzyna Jagiellonka tych nitek jest o wiele więcej, niż nam się wydaje. Jedną z takich nitek jest żona polskiego króla Przemysła II. Przemysł II urodził się w 1257 roku w Poznaniu jako wnuk Henryka II Pobożnego i prawnuk Henryka I Brodatego. Był ostatnim potomkiem linii wielkopolskiej Piastów. W roku 1295 udało mu się koronować na króla Polski. Niestety kilka miesięcy później został zamordowany przez Branderburczyków. Przemysł II nie miał za bardzo szczęścia do żon. Jego pierwsza żona Ludgarda Meklemburska początkowo była uwielbiana przez męża. Niestety wszystko zmieniła bezpłodność Ludgardy. Jej nagła śmierć wywołała plotki o rzekomym zabójstwie na zlecenie Przemysła,…
-
Vegabaren – najstarszy w Szwecji bar hamburgerowy.
Jadąc na południe od Sztokholmu w stronę Nynäshamn po drodze mija się najstarszy w Szwecji bar z hamburgerami. Bar dokładnie znajduje się w Vega, osiedlu należącym do gminy Haninge. W 1925 roku na małej farmie w Jämtland urodził się Erik Engström. Farma była tak mała, że nie była w stanie wykarmić całej rodziny. Erik jak tylko skończył 15 lat, wyprowadził się do Sztokholmu, w którym mieszkały już jego dwie siostry. W Sztokholmie dostał pracę jako rozwoziciel, w której zarabiał 15 koron tygodniowo. Zamieszkał z jedną z sióstr w pomieszczeniu, które było garderobą. Po odbyciu służby wojskowej udało mu się podjąć pracę jako policjant. Lubił swoją pracę, ale niestety nie znosił…
-
Norrtälje – dawne uzdrowisko.
Norrtälje to stolica Roslagen czyli przybrzeżnego obszaru we wschodniej części szwedzkiego Uppland. Prawdopodobnie już w XIII wieku w miejscu Norrtälje istniał punkt handlowy. W późnym średniowieczu w tym miejscu była wioska Tällie . W 1622 roku, dzięki królowi Gustawowi II Adolfowi, Tällie przekształciło się w ośrodek miejski o nazwie Norra Tällie. Kilka lat później król założył w mieście fabrykę karabinów. Sprowadził on do Norrtälje niemieckich rusznikarzy. Dzięki temu, że nadał im szwedzkie obywatelstwo z prawem handlu zagranicznego, miasto rozwijało się w bardzo szybkim tempie. Niestety prawa te zostały odebrane i miasto szybko przemieniło się w ciche miasteczko. W czasie Wielkiej Wojny Północnej Norrtälje ( i wiele innych nadmorskich miasteczek) zostało…
-
Muzeum Pythagoras w Norrtälje.
Nadmorskie miasto Norrtälje ma w swojej ofercie zwiedzania kilka ciekawych muzeów. Jednym z nich jest industrialne muzeum, które mieści się w dawnej fabryce silników spalinowych Pythagoras. W muzeum tym można zobaczyć maszyny, które produkowano od początku XX wieku do zamknięcia fabryki, czyli roku 1979. Fabryka w środku wygląda tak, jak w momencie kiedy opuścił ją ostatni pracownik. Firma Pythagoras została założona w 1898 roku. Firmę stworzyli młodzi wynalazcy. Byli oni zafascynowani okultyzmem, mistycyzmem – stąd na patrona fabryki wybrali greckiego filozofa, mistyka i matematyka- Pitagorasa. Fabryka szybko stała się największym miejscem pracy w Norrtälje. Maszyny z Pythagorasa znajdowały zbyt na całym świecie. W latach 30 tych fabryka zaczęła mieć problemy…
-
Kościół Söderby-Karl.
Zwiedzając ruiny kościoła św. Karla – tutaj o tym pisałam – koniecznie trzeba podjechać do kościoła, przez który ten piękny kościółek popadł w ruinę. Kościół został wybudowany w 1300 roku. Jego wygląd zewnętrzny jest w większości oryginalny tzn. taki jak w średniowieczu. Wnętrze pokryte jest pięknymi późnośredniowiecznymi malowidłami, które zostały odrestaurowane w 1910 roku. W 1750 roku kościół otrzymał organy. Te, które można oglądać obecnie, zostały zbudowane w 1887 roku. Obok kościoła można zobaczyć drewnianą dzwonnicę i dawną plebanię. Z kościołem związana jest mroczna historia. Gdzieś w połowie XIX wieku w wioskowej karczmie padł pewien zakład. Jeden z biesiadujących zobowiązał się do tego, że wykopie na cmentarzu czaszkę i przyniesie…
-
Czarna postać w pałacu Krusenberg.
Na północ od Sztokholmu w stronę Uppsali znajduje się mnóstwo dworów. Jednym z nim jest Krusenberg. W latach 40 tych XVII wieku, szlachcic Johan Jespersson Cruus af Harfvila postawnowił wybudować w tym miejscu pałac. Niestety w 1644 roku Johan zmarł w Ystad na wojnie z Danią. Nie dane mu było zobaczyć pałacu w pełnej okazałości. Pałac został zaprojektowany przez nie byle kogo, bo Nicodemusa Tessina Starszego (twórca pałacu Drottningholm). Został ukończony w 1648 roku, ale już na początku XVIII wieku spłonął. Dzisiejszy wygląd pałac to efekt przebudowy z roku 1819. W tym czasie właścicielem posiadłości był hrabia Per Gustaf af Ugglas, który zarządził renowację budynków. Do lat 80 tych XX…
-
Muzeum Żydów w Sztokholmie
Muzeum Żydów w Sztokholmie – historia i wystawy w sercu Gamla Stan W jednym z zaułków Gamla Stan Sztokholmie znajduje się najstarsza sztokholmska synagoga. W jej starych murach znajduje się Muzeum Żydów ( https://judiskamuseet.se/ ). Historia Muzeum Żydów i jego lokalizacji Muzeum powstało w 1987 roku z inicjatywy Violi i Arona Neumanów. Jednak przez lata nie mogło znaleźć odpowiedniego miejsca. Na początku mieściło się w dawnym magazynie dywanów we Frihamnen. Następnie w 1992 roku przeniosło się do byłej szkoły Vasa przy Hälsingegatando gdzie funkcjonowało do 2016 roku. Muzeum prezentowało przedmioty związane z religią, tradycją i historią Żydów. W 1994 roku muzeum otrzymało nagrodę Muzeum Roku Szwedzkiego Stowarzyszenia Muzeów. Dopiero w…
-
Zamek Skokloster.
Zamek Skokloster leży pomiędzy Sztokholmem, a Uppsalą. Tereny należące do zamku Skokloster występują w źródłach już z XII wieku. W XIII wieku pan tych ziem, Knut Holmgersson oddał majątek o nazwie Sko cysterkom. W XVI wieku majątek został odebrany zakonowi i przeszedł na własność korony. Na początku XVII wieku majątek otrzymał Herman Wrangel. To, co otrzymał Wrangel, było jedną wielką ruiną. Jedynie trzy budynki zachowały się w dobrym stanie – kościół. Duży dom o trzech kondygnacjach nazywany „Starym zamkiem”, oraz budynek, który zburzono w XIX wieku. Nowy zamek został wybudowany w latach 1654 – 1676 przez syna Hermana – Carla Gustafa Wrangla hrabiego feldmarszałka. Herman żywił ogromny sentyment do Skokloster,…
-
Nawiedzony zamek w Tyresö.
O zamku w Tyresö możecie poczytać w poście – Zwiedzanie zamku Tyresö.. W skrócie – już w XIV wieku znajdował się tutaj zamek rycerski. W XVII wieku Gabriel Oxenstierna zburzył średniowieczną warownię i wybudował nowy zamek. Na początku XX wieku zamek kupił Claes Lagergren. Obecny wygląd zamek zawdzięcza ostatnim właścicielom – rodzinie Lagergren. Wnętrze zamku praktycznie wygląda tak samo jak za ostatnich właścicieli. Od roku 1930 zamek jest niezamieszkały. Piętro zamku zajmują stare pokoje gościnne. Każdy z nich jest ponumerowany. Ten z numerem 7 jest bardzo szczególny. Jeszcze za życia markiza pokój stał pusty. Nigdy żadnemu z gości nie przydzielono tego pokoju. Pewnego razu znalazł się śmiałek, który chciał udowodnić,…
-
Pałac Kaggeholm.
Miejsce w którym znajduje się pałac Kaggeholm zostało wymienione w dokumentach już w XIII wieku. W 1647 roku gospodarstwo kupił przyjaciel króla szwedzkiego Gustawa II Adolfa, hrabia Lars Kagg. Od jego nazwiska majątek wziął nazwę Kaggeholm. Wcześniej gospodarstwo nosiło nazwę Vettersjö. W pierwszej połowie XVIII wieku rozpoczęto budowę pałacu. W połowie XIX wieku budynek przeszedł przebudowę (dodano mu wieżyczkę/latarnię). W 1917 roku majątek kupił bankier Martin Aronwitsch. To dzięki niemu powstał ogród w stylu barokowym. Po jego śmierci w 1939 roku pałac został sprzedany. W 1943 roku majątek trafił w ręce zielonoświątkowców. W pałacu i przylegających budynkach urządzono uczelnię, mieszkania dla studentów i pracowników szkoły. Po jakimś czasie szkołę przeniesiono…
