Przewodnik po Szwecji
-
Mauzoleum Wallenberg.
Zacznijmy od tego, kto to jest Wallenberg. To znana szwedzka rodzina wywodząca się z Östergötland. Na kartach szwedzkiej historii ta rodzina pojawia się w XVII wieku. W jej szeregach znajdziemy m.in. malarzy, architektów, pisarzy, archeologa, historyka, fotografa, biskupa, ale przede wszystkim przedsiębiorców i finansistów. Najstarszym znanym przodkiem rodziny Wallenberg jest Per Hansson i to od niego zaczyna się historia tej bardzo przedsiębiorczej rodziny. Najbardziej znani przedstawiciele Wallenbergów to: André Oscara Wallenberg, który założył w 1856 roku sztokholmski Enskilda Bank (prekursor dzisiejszego banku SEB) i miał dwadzieścioro dzieci z trzema różnymi kobietami. Wziął aktywny udział w rozszerzeniu praw kobiet, pozwalając im na pracę w swoich bankach i zezwalając na zakładanie własnych…
-
Kalvfjärden – idealne miejsce na spacer.
Kalvfjärden to niewielka zatoka przy której ulokował się Zamek Tyresö. Właściwie to zamkowy park leży nad Kalvfjärden. Kalvfjärden to zatoka można powiedzieć, że Morza Bałtyckiego (chyba nigdy się nie przyzwyczaję do tego, że w okolicy Sztokholmu Bałtyk wygląda jak jezioro). Jest to przepiękne miejsce, które jest idealne na spacer o każdej porze roku i kąpiel latem. Kalvfjärden ma urokliwą wyspę Notholmen na którą można się dostać drewnianym mostkiem. Na wyspie znajduje się przystań łodzi. Jest tu również kawiarnia. Są i budynki w których można zabukować nocleg, albo zorganizować np. wystawę prac. Kalvfjärden jest oddalone od centrum Sztokholmu tylko 20 minut samochodem. Jest to idealne miejsce żeby zobaczyć prawdziwą Szwecję…
-
Pałac Ekebyhov.
W gminie Ekerö tak trochę na uboczu znajduje się pałac Ekebyhov. Powiedziałabym raczej, że to dworek, a nie pałac. Pierwszy budynek, który był zalążkiem dzisiejszej posiadłości, powstał w XVII wieku. Jego właścicielem był Claes Horn – państwowy urzędnik. Był to dość wysoki kamienny budynek. Pozostały z niego resztki m.in. w murze otaczającym posiadłość. Po śmierci Horna posiadłość przechodziła przez różne ręce, aż w końcu trafiła do Karola Gustawa Wrangla (tak, to ten, który złupił Polskę w trakcie potopu szwedzkiego). Wrangel postanowił wznieść nową posiadłość – zaraz obok starej. Jego śmierć w 1676 roku przerwała budowę pałacu. Posiadłość odziedziczyła jego córka Augusta, która nie była zainteresowana dokończeniem budowy pałacu. Dopiero jego…
-
Kolejny ID-kort.
Każdy dokument ma swój termin ważności. Niektóre mają np. 5 lat inne 10. Tymczasowa karta identyfikacji (dla tych co mają zgodę pobyt) w Szwecji jest ważna przez 5 lat. Mija te 5 lat i co dalej? Nic, wyrabia się kolejny dokument. Przede wszystkim należy udać się do urzędu który zajmuje się wyrabianiem tego dokumentu czyli do Skatteverket. Do urzędu można wejść z tzw. ulicy i liczyć na to, że będzie akurat mało petentów albo zabukować sobie wizytę online na stronie Skatteverket. Zawsze bezwzględnie trzeba zapłacić (online) za wyrobienie dokumentu. Jeżeli mamy zabukowaną wizytę to w urzędzie ustawiamy się do automatu w którym wprowadzamy numer który otrzymaliśmy bukując wizytę. Automat wydaje…
-
Duchy kościoła w Österhaninge.
Kościół w Österhaninge to niewielki kościółek który znajduje się gminie Hanninge – na południe od Sztokholmu. Jest to kościół pod wezwaniem św. Gertrudy. Świątynia ta została zbudowana w średniowieczu – dokładnie w 1320 roku. Prawdopodobnie w tym miejscu już wcześniej stał drewniany kościółek. Kościół przez stulecia przechodził różne zmiany. W XV wieku poszerzono kościelny chór. Wieża kościelna budowana była etapami aż do drugiej połowy XVI wieku. W 1663 roku u szczytu kościółka dobudowano renesansową kaplicę dla admirała Claes Hansson Bielke Stierna – właściciela pobliskiego pałacu Årsta. Z racji tego, że grobowiec znajduje się sporo nad ziemią, podłoga grobowca jest sporo powyżej podłogi nawy głównej. Obecny ołtarz pochodzi z roku 1973…
-
Millesgården.
W 1906 roku małżeństwo szwedzkich artystów Olga i Carl Milles kupili kawałek ziemi na wyspie Lidingö. Chcieli na położonej na skarpie działce wybudować dom z pracowniami. W 1908 roku dom nadawał się do zamieszkania. W późniejszych latach dom wciąż będzie przebudowywany. Z powodu problemów z płucami Carla (jako rzeźbiarz wdychał kamienny pył) w roku 1911 stworzono pracownię rzeźb na świeżym powietrzu. W latach 20 tych Carl stał się bardzo popularnym rzeźbiarzem. Dzięki sporemu zainteresowaniu i dopływowi gotówki rzeźbiarz kupił sąsiednią działkę i wybudował kolejne studio. W roku 1936 utworzono fundację Carla i Olgi Milles – Lidingöhem i oddali swój dom z całym terenem państwu szwedzkiemu. W 1950 roku rozpoczęto budowę dolnego tarasu…
-
Wenngarns slott.
Zamek Wenngarn leży niedaleko miasteczka Sigtuna. Zamek położony jest na wzgórzu. Najstarsze wzmianki o budowli w tym miejscu pochodzą z XIII wieku. Obecny zamek został zbudowany/przebudowany w 1670 roku przez hrabiego Magnusa Gabriela de la Gardie. Ziemie wokół zamku wcześniej należały do korony królewskiej. W 1653 roku majątek kupił hrabia Magnus i przebudował stary, średniowieczny zameczek w nową, barokową budowlę. Niestety po objęciu władzy w Szwecji przez Karola XI Magnus utracił swoją rolę na dworze królewskim. Podpadł do tego stopnia, że zostały mu odebrane prawie wszystkie włości i zostało mu tylko Wenngarn w którym to zakończył swój żywot (1686 rok). Po jego śmierci w zamku zasiadał gubernator. W roku 1916…
-
Duchy z Bogesund.
Niedaleko Vaxholm leżącym w obrębie Sztokholmu znajduje się ciekawy zameczek. Bogesund może się pochwalić długą historią. Niedaleko zamku znajdują się stare cmentarzyska. Bogesund jest wymieniane w źródłach z XIV wieku. Sam zamek został wybudowany w latach 40 tych XVII wieku przez hrabiego Pera Brahe Młodszego. Per będąc w świcie króla potrzebował siedziby odpowiadającej jego pozycji na dworze królewskim więc na odziedziczonej ziemi wybudował niewielki zamek. Ddo roku 1753 zamek pozostawał w rękach rodziny Brahe. Przez kilka lat zamek pozostawał niezamieszkały. Pod koniec XVII wieku nowi właściciele przeprowadzili renowację zamku. Na początku XIX wieku zamek przeszedł przeobrażenie. Zamek otrzymał cztery narożne wieże, nowe wejście, a na drugim piętrze powstał balkon. Zamek…
-
Pechowy kościół w Tyresö.
Wiele razy pocałowałam klamkę kościoła w Tyresö. Pechowo trafiałam, że zawsze akurat był zamknięty dla zwiedzających. Udało się pewnego, zimowego dnia. W środku akurat siedział młody mężczyzna i ćwiczył grę na organach. Jak na typowego Szweda był bardzo rozmowny. Usłyszawszy, że jestem z Polski pochwalił się, że ma krewnego pochodzącego z mojego kraju. Miłe, że chciał mi zrobić przyjemność tym, że coś wie o Polsce. Dzięki niemu mogłam spokojnie obejrzeć kościół i jednocześnie posłuchać muzyki sakralnej. Kościół został wybudowany w latach 1638–1640. Fundatorem kościoła był Gabriel Oxenstierna – właściciel leżącego nieopodal zamku i okoliczni mieszkańcy. Rok po ukończeniu budowy Gabriel Oxenstierna zmarł i został pochowany w „swoim” kościele. Jego…
-
Gustavianum – teatr anatomiczny w Uppsala.
Uppsala to miasto szczycące się najstarszym uniwersytetem w całej Skandynawii. Najstarszym, uniwersyteckim budynkiem jest Gustavianum. Swoją nazwę zawdzięcza Gustawowi II Adolfowi. Władca ten przekazał w 1620 roku kilka budynków, które następnie „połączono” w jeden. Budynek został tak zaprojektowany, żeby pomieścić sale wykładowe, drukarnię, mieszkania dla najzdolniejszych i jednocześnie ubogich studentów. W 1662 roku uniwersytecki profesor medycyny – Olof Rudbeck podejmuje decyzję o przebudowie budynku. Budynek otrzymał dodatkowe piętro i kopułę, w której powstał teatr anatomiczny. Teatr mógł/może pomieścić 200 osób. Na „spektakle” przychodzili studenci i za opłatą widzowie, którzy chcieli popatrzeć na sekcje zwłok (zazwyczaj straconych przestępców). Jest to drugi najstarszy tego typu obiekt na świecie. Teatr wykorzystywany był do…
