Przewodnik po Szwecji
-
Nyköping – miasto wielkich wydarzeń.
Nyköping jest to miasto, które leży u ujścia rzeki Nyköpingsån do Bałtyku. Jest to dosyć stare miasto. Nazwa Nyköping pojawia się w XIII wieku. Badania archeologiczne sugerują, że miasto wcześniej nazywało się Aros. Na pewno był to teren zamieszkały już w prehistorii, na co wskazują liczne znaleziska archeologiczne. W XII wieku w Nyköping zbudowano dwa zamki (jeden w samym Nyköping, a drugi trochę dalej). Zamek Nyköpingshus był świadkiem wielu słynnych wydarzeń w tym wspomnianym już przeze mnie w innym poście (Zamek w Nyköping czyli o związkach Przemysła II. ), ślubie szwedzkiej królewny Ryksy z polskim królem Przemysłem II, podpisania Unii Kalmarskiej i uczty Jarla Birgera. Nyköping po pewnym czasie stał…
-
Kościół w Salem.
Kawałek od Sztokholmu na cyplu jeziora Bornsjön przycupnął romański kościół Salem. Kościół wybudowano na początku XII wieku. Świątynia prawdopodobnie pełniła funkcje obronne (umiejscowiony na cyplu), o czym świadczą otwory strzelnicze w wieży. Początkowo kościół był mniejszy, składał się tylko z wieży i niewielkiej nawy głównej. W XV wieku dobudowano przedsionek i przedłużono nawę. W czasach kiedy wybudowano kościół, w jego okolicy znajdowała się wioska Säby. Kościół ma bardzo surowy wystrój. W środku kościoła zobaczyć można chrzcielnicę z XII wieku. Szafka ołtarzowa w której przedstawiony jest patron kościoła, oraz święta Birgitta i święty Eryk znajduje się Muzeum Historycznym w Sztokholmie. W XVIII wieku kościół otrzymał organy, które zostały przeniesione do kaplicy…
-
Ruiny w Hammersta.
Na południe od Sztokholmu w parafii Ösmo należącej do Nynäshamn można zobaczyć tajemnicze ruiny zamku. Pierwsze potwierdzone informacje o tym miejscu pochodzą z pierwszej połowy XIV wieku, ale istnieje wiele dowodów na to, że ten teren zamieszkany był jeszcze w czasach prechstorycznych. W XIV wieku wybudowano w Hammersta kamienny zamek. Był to budynek dwukondygnacyjny. Wejście do zamku było umieszczone wysoko nad ziemią, do którego prowadziły drewniane schody z zadaszeniem. W 1426 roku właściciel Hammersta, Ehrengisle Nilsson podarował go swojej żonie Brittcie Olofsdotter-Tott, która była bardzo barwną osobą. Brita (duń. Birgitta) była córką duńskiego rycerza. Była bardzo przywiązana do Danii, co poskutkowało tym, że została skazana na spalenie na stosie za donoszenie Duńczykom…
-
Kościół w Täby.
Na północ od Sztokholmu znajduje się parafia Täby. Kościół w parafii Täby jest bardzo znany z malowideł ściennych. Pierwszy kościół w Täby prawdopodobnie został wybudowany w XI wieku. Ten, który można zobaczyć obecnie, jest z XIII wieku. Początkowo kościół składał się z jednej nawy i zakrystii. W XV wieku dobudowano kruchtę, którą nieznany mistrz ozdobił pięknymi malowidłami. Wiadomo za to kto jest autorem pozostałych malowideł. Malowidła przedstawiające sceny ze Starego i Nowego Testamentu stworzył Albertus Pictor, znany niemiecko-szwedzki malarz sakralny. Te z Täby są uważane za najpiękniejsze, jakie stworzył. Pictor ozdobił swoimi pracami około 30 kościołów w okolicy jeziora Mälaren. Niestety większość ścian i sklepień w tych kościołach została w…
-
Wikingowie w Täby.
W XI wieku w Vallentunie żył Jarlabanke. Miał on spory kawałek ziemi Vallentunie, a jego siedziba prawdopodobnie znajdowała się w miejscu dzisiejszej plebanii kościoła w Täby. Tereny wokół jeziora Vallentuna są, a dokładnie były podmokłe i trudno dostępne. Chcąc dotrzeć z Täby do Vallentuny trzeba było nadłożyć mocno drogi. Jarlbanke postanowił ułatwić sobie życie i nakazał usypać nasyp ze żwiru i kamieni. W celu zaznaczenia krawędzi wału co 2,5 m ustawiono kamienie. Początek i koniec drogi zaznaczono wielkimi kamieniami oznaczonymi runami. Niestety do naszych czasów zachowały się tylko dwa. Badacze twierdzą, że pozostałe dwa mogły zostać zabrane do kościołów w Danderyd i Fresta. Legenda mówi, że nasyp miał być mostem,…
-
Stockholms stadshus czyli czerwony ratusz w Sztokholmie.
Na widokówkach ze Sztokholmu obok panoramy Gamla Stan zawsze jest zdjęcie czerwonego ratusza. Właściwie jest to jeden z najbardziej znanych szwedzkich budynków. Pod koniec XIX wieku Sztokholm był już ogromnym miastem. Rada miejska co rusz zmieniała miejsce urzędowania, a sądy były coraz bardziej przepełnione. Sztokholm zdecydowanie potrzebował dużego ratusza. Jako miejsce nowego ratusza wybrano południowo-wschodni kraniec Kungsholmen. W 1902 roku ogłoszono konkurs architektoniczny, który wygrał Ragnar Östberg. Projekt Ragnara przypominał trochę wenecki Pałac Dożów i dzwonnicę św. Marka. Lokalizacja ratusza nad wodą to kolejne podobieństwo z Wenecją. W międzyczasie postanowiono rozdzielić funkcje ratusza. W ten sposób powstał jeszcze jeden ratusz na Kungsholmen. Ratusz nad wodą miał pełnić funkcje reprezentacyjne, a…
-
Moje szwedzkie odkrycia.
Szwecja to kraj, który większości osób kojarzy się z minimalizmem w ubieraniu (stonowane kolory) i urządzaniu mieszkań oraz słabym jedzeniem. Fakt, ich kuchnia jest specyficzna i różniąca się od naszej, ale… ja bym tak jej nie skreślała od razu. Z tymi ciuchami to też nie jest tak do końca, dlatego też tym razem pokażę Wam i oczywiście opowiem o moich odkryciach konsumpcyjnych w Szwecji i to tych pozytywnych. Lody – o lodach stworzyłam już osobny post – tutaj o lodach , dodam, że nadal uważam, że szwedzkie lody są świetne i jeżeli mam ochotę na lodowy deser, to sięgam po sorbety szwedzkiej firmy SIA. Te lody nie dość, że są…
-
Kościół w Starej Uppsali.
Z poprzedniego tekstu o Starej Uppsali – tutaj wpis wiecie, że w średniowieczu powstał w tym miejscu kościół. Budowa pierwszej, kamiennej świątyni chrześcijańskiej prawdopodobnie rozpoczęła się w XI wieku. Badania archeologiczne wykazały, że w tym miejscu znajdował się wcześniej kościół drewniany. Kościół kamienny ukończony został dopiero w XII wieku. W roku 1164 stał się katedrą pierwszej archidiecezji w Szwecji. Wybór miejsca nie był przypadkowy. Ok. 1160 roku w tych okolicach został zamordowany król Eryk IX, który został uznany za świętego. Kościół w Starej Uppsali stał się najpierw siedzibą biskupią, a następnie archidiecezją. W połowie XIII wieku katedra spłonęła. Nowa świątynia otrzymała zakrystię i przedsionek. Niestety pożar był końcem archidiecezji w Starej…
-
Stora Nyckelviken – idealne miejsce na spacer.
W sztokholmskiej dzielnicy Nacka (gminie) nad samą wodą znajduje się gospodarstwo Stora Nyckelviken. Już w średniowieczu w tym miejscu znajdowało się gospodarstwo. W 1746 roku prawo własności tych terenów nabył dyrektor Kompanii Wschodnioindyjskiej, Herman Petersen. To on kazał wznieść główny budynek i uroczą altanę. Petersen rozpoczął również tworzenie ogrodu. W 1764 roku Nyckelviken jest już w rękach ambasadora Francji Louisa Augusta le Tonellier de Breteuil. Dzięki niemu powstaje spory staw i dodatkowe skrzydło na salon bilardowy. Kolejny właściciel, hurtownik Gustaf Beskow kupił Nyckelviken w roku 1836 i traktował majątek ziemski jako letnią rezydencję, w której również hodował zwierzęta i uprawiał zboże. To za jego czasów powstało wiele budynków gospodarczych, które…
-
Graniczne kamienie w Szwecji.
W Sztokholmie na granicy dzielnic Enskede, Hammarby i Skarpnäck można zobaczyć duży, pomalowany na biało kamień. Jest to kamień graniczny. Człowiek od zawsze wyznaczał granice swojego terenu. W wyznaczaniu pomagały mu naturalne formacje typu cieki wodne, góry czy skały. Kamień prawdopodobnie jest pozostałością po epoce lodowcowej. O białym kamieniu można przeczytać w źródłach z 1729. Wcześniej nic nie wiadomo na temat tego czy był wykorzystywany jako punkt graniczny. Nie wiadomo również od kiedy zaczął być malowany na biało. O tym fakcie wiadomo ze źródeł z końca XVIII wieku. W 2012 roku kamień przeszedł „renowację” polegającą na dokładnym wymyciu i ponownym pomalowaniu na biało. Kamień jest wpisany w rejestr zabytków. Źródło:…
