-
Czarna postać w pałacu Krusenberg.
Na północ od Sztokholmu w stronę Uppsali znajduje się mnóstwo dworów. Jednym z nim jest Krusenberg. W latach 40 tych XVII wieku, szlachcic Johan Jespersson Cruus af Harfvila postawnowił wybudować w tym miejscu pałac. Niestety w 1644 roku Johan zmarł w Ystad na wojnie z Danią. Nie dane mu było zobaczyć pałacu w pełnej okazałości. Pałac został zaprojektowany przez nie byle kogo, bo Nicodemusa Tessina Starszego (twórca pałacu Drottningholm). Został ukończony w 1648 roku, ale już na początku XVIII wieku spłonął. Dzisiejszy wygląd pałac to efekt przebudowy z roku 1819. W tym czasie właścicielem posiadłości był hrabia Per Gustaf af Ugglas, który zarządził renowację budynków. Do lat 80 tych XX…
-
Ruiny kościoła Karla.
Jadąc trasą nr 76 na północ od Norrtälje mija się ruiny kościoła. Są o tyle ciekawe, bo rzut kamieniem dalej znajduje się inny kościół. Jak to możliwe, że dosłownie obok siebie są dwa kościoły, ale jeden jest ruiną? Do XVIII wieku na tym terenie były dwie parafie: Karls i Söderby. Ta pierwsza była mniejsza. W 1812 roku odbyło się w niej ostatnie nabożeństwo. Niestety był to wyrok śmierci na świątynię, która z roku na rok popadała w coraz większą ruinę. A kościół był nie byle jaki…. Legenda mówi, że w tym miejscu jeszcze przed wybudowaniem kościoła stała inna budowla sakralna. Poświęcono ją świętemu Karlungowi z Roslagen. Karl był prawdopodobnie mnichem, który…
-
Muzeum Żydów w Sztokholmie
Muzeum Żydów w Sztokholmie – historia i wystawy w sercu Gamla Stan W jednym z zaułków Gamla Stan Sztokholmie znajduje się najstarsza sztokholmska synagoga. W jej starych murach znajduje się Muzeum Żydów ( https://judiskamuseet.se/ ). Historia Muzeum Żydów i jego lokalizacji Muzeum powstało w 1987 roku z inicjatywy Violi i Arona Neumanów. Jednak przez lata nie mogło znaleźć odpowiedniego miejsca. Na początku mieściło się w dawnym magazynie dywanów we Frihamnen. Następnie w 1992 roku przeniosło się do byłej szkoły Vasa przy Hälsingegatando gdzie funkcjonowało do 2016 roku. Muzeum prezentowało przedmioty związane z religią, tradycją i historią Żydów. W 1994 roku muzeum otrzymało nagrodę Muzeum Roku Szwedzkiego Stowarzyszenia Muzeów. Dopiero w…
-
Rindö – nawiedzona wyspa.
Wyspa Rindö to jedna z licznych wysp archipelagu sztokholmskiego – położona tuż obok Waxholm. Wyspa ma około 5 km długości i 1,2 szerokości. Prowadzi przez nią droga publiczna którą biegnie linia autobusowa. Ze stałym lądem łączy ją przeprawa promowa. Od zawsze wyspa była uważana za bardzo ważną strategicznie. Zbudowano na niej fortyfikacje Oskar-Fredriksborg (o których pisałam niedawno), Byviksfortet, oraz redutę obronną. Do jesieni 2005 roku na Rindö mieścił się Amfibieregementet (pułk amfibii). Na chwilę obecną Rindö przechodzi ogromne zmiany. Do 2030 ma się stać, pierwszym prawdziwym „miastem” na jeziorze (Szwedzi traktują Bałtyk jako jezioro) w archipelagu sztokholmskim. Wyspa to głównie domki plus wojskowe budynki, które są przerabiane na apartamentowce. Rindö…
-
Oskar-Fredriksborg.
Oskar-Fredriksborg to fortyfikacje, które znajdują się na wyspie Rindö przy cieśninie Oxdjupet. W XIX wieku forteca Fredriksborg została zastąpiona twierdzą Vaxholm. Oxdjupet zostało zatarasowane wrakami statków i w ten sposób wrogie okręty nie mogły przepłynąć w tym miejscu (w pewnym momencie podobno można było przejść „suchą nogą” pomiędzy Rindö, a Värmdö). Pod koniec XIX wieku postęp technologiczny sprawił, że coraz większe statki zaczęły mieć problem z przepłynięciem koło Vaxholm. Sama twierdza stała się przestarzała – mało odporna na nowe pociski. Powrócono wówczas do myśli, żeby ponownie udrożnić Oxdjupet. W związku z tym, że umocnienia Fredriksborg były już dosyć mocno zniszczone postanowiono wznieść nowe umocnienia na Rindö. Dokładnie naprzeciwko starej twierdzy…
-
„Twierdza” Fredriksborg.
W archipelagu sztokholmskim pomiędzy Rindö i Värmdö znajduje się cieśnina Oxdjupet. To główny szlak żeglugi do Sztokholmu. Ta cieśnina to bardzo ważne strategicznie miejsce. O jej znaczeniu wiedziano już w XVI wieku. Wtedy do król Gustav Vasa wydał rozkaz zablokowania cieśniny (w tym miejscu zatapiano statki). W 1710 roku major Gabriel Cronstedt zaproponował, aby na Värmdö przy Oxdjupet zbudować umocnienia obronne. Miały one zabezpieczyć wejście do Sztokholmu. Fortyfikacje wybudowano po zakończeniu III wojny północnej. Na szczycie wzniesienia – 40 metrów nad wodą wybudowano potężną redutę. Otoczono ją kanałem burzowym. Do budynku można było się dostać wyłącznie po moście zwodzonym. Reduta mieściła 40 armat i podobno na raz mogło w niej przebywać 2000…
-
Kto w Sztokholmie wychodzi z kanału?
W Sztokholmie tuż przy wyjściu ze stacji metra Slussen znajduje się intrygująca rzeźba. To wyglądający z kanału robotnik. Rzeźba została stworzona w 1967 roku przez Karla Göte Bejemark w celu oddania hołdu szwedzkiemu komikowi, Hassemu Alfredssonowi. W 1967 Alfredsson został uznany za najzabawniejszą osobę w Szwecji. Człowiek wyglądający z kanału to właśnie Hasse, a rzeźba nosi tytuł…Humor. W pierwotnym projekcie obok Hassego miała stać figura turysty fotografującego komika, ale ze względu na wysokie koszty zrezygnowano z dodatkowej rzeźby. Również miejsce rzeźby miało być inne. W pierwszym rzucie rzeźbę zaoferowano Helsingborg i Malmö – miejscom narodzin i młodości komika. Następnie padło na Lidingö – miejsce śmierci Alfredssona. W ostateczności rzeźbę postawiono…
-
Duchy zamku Skokloster.
Skokloster to jeden z najbardziej znanych zamków w Szwecji. Piękny zamek, który co roku przyciąga mnóstwo turystów. Skokloster ma bardzo bogatą historię – związaną z naszym krajem. W końcu został wybudowany dzięki łupom przywiezionym z Polski przez hrabiego Carla Gustafa Wrangla. Skokloster miał wielu właścicieli. Od 1967 roku pozostaje w rękach państwa i od tego momentu nikt w nim nie mieszka. Przepraszam, nikt żywy w nim nie mieszka. O tym kto mieszka w Skokloster, krążą różne historie. Najwięcej do powiedzenia mają panowie z ochrony i pracownicy zamku, którym zdarza się zostać po godzinach pracy. Dwóch z nich raz musiało zostać dłużej. Przechodząc przez jedno z pięter, nagle usłyszeli hałas dobiegający…
-
Fabryka Nobla w Vinterviken.
W jednej z licznych zatok jeziora Mälaren, która wcina się w ląd w okolicy dzielnicy Aspudden w Sztokholmie, znajdują się bardzo ciekawe obiekty związane z Alfredem Noblem. W 1865 roku obszar nad zatoką kupił Alfred Nobel. W Vinterviken założył fabrykę i zamieszkał na stałe. Fabryka szybko się rozbudowała. Przybyło nowych budynków fabrycznych, specjalnych miejsc przeznaczonych na próby wybuchowe, magazynów i budownictwo mieszkalne dla pracowników, które ze względów bezpieczeństwa postawiono po drugiej stronie wzniesienia w Dolinie Mörtviken. Zbudowano tu również niewielki port. Materiał wybuchowy transportowany był drogą wodną lub pojazdami konnymi, które oznaczone były czerwoną flagą. Pociągnięta też została linia kolei wąskotorowej. W 1868 roku w fabryce doszło do sporej eksplozji, w wyniku…
-
Pałac Kaggeholm.
Miejsce w którym znajduje się pałac Kaggeholm zostało wymienione w dokumentach już w XIII wieku. W 1647 roku gospodarstwo kupił przyjaciel króla szwedzkiego Gustawa II Adolfa, hrabia Lars Kagg. Od jego nazwiska majątek wziął nazwę Kaggeholm. Wcześniej gospodarstwo nosiło nazwę Vettersjö. W pierwszej połowie XVIII wieku rozpoczęto budowę pałacu. W połowie XIX wieku budynek przeszedł przebudowę (dodano mu wieżyczkę/latarnię). W 1917 roku majątek kupił bankier Martin Aronwitsch. To dzięki niemu powstał ogród w stylu barokowym. Po jego śmierci w 1939 roku pałac został sprzedany. W 1943 roku majątek trafił w ręce zielonoświątkowców. W pałacu i przylegających budynkach urządzono uczelnię, mieszkania dla studentów i pracowników szkoły. Po jakimś czasie szkołę przeniesiono…
